Nội dung chính
Năm 2026 dự báo sẽ là một năm đầy thách thức, khi biến đổi khí hậu kéo theo hàng loạt hiện tượng thời tiết cực đoan trên khắp cả nước.
Thách thức khí hậu 2026: Những hiện tượng cực đoan đang tới
Chuyên gia khí tượng cho rằng 2026 có khả năng là năm chuyển pha ENSO từ La Niña sang El Niño, một quá trình thường gây ra ré tậm, mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất và hạn hán. Các mô hình dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF) đã chỉ ra khả năng tăng 15‑20% tần suất các hiện tượng trên so với mức trung bình 10 năm gần đây.
Những dấu hiệu bất thường đã xuất hiện
Ngay từ đầu năm, các dấu hiệu bất thường đã hiện ra. Vào ngày 9/1/2026, khu vực Buộc Mú (xã Na Ngòi, tỉnh Nghệ An) ghi nhận nhiệt độ giảm tới -5°C, khiến băng giá phủ kín cây cối và mặt đường – một hiện tượng hiếm gặp ở miền Bắc Việt Nam. Sự kiện này đã làm gián đoạn sinh hoạt, gây khó khăn cho nông nghiệp và giao thông địa phương.
Quan điểm lãnh đạo: Định hướng xanh và giảm phát thải
Trong phiên họp thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai cam kết của Việt Nam tại COP26 (14/1/2026), Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, Việt Nam cần một giải pháp “phù hợp, hiệu quả”. Ông lưu ý nền kinh tế Việt Nam thường xuyên chịu tổn thất nặng nề do thiên tai và đồng thời phải đối mặt với các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.
Thủ tướng khẳng định mục tiêu phát thải ròng bằng “0” không chỉ là cam kết quốc tế mà còn là sứ mệnh để Việt Nam phát triển bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng. Ông gọi chuyển đổi xanh là “xu thế không thể đảo ngược” và “lựa chọn ưu tiên hàng đầu” của quốc gia.
Chiến lược quốc gia để thích ứng và chuyển đổi xanh
Chính phủ đã đề ra ba trụ cột chính:
- Chuyển đổi năng lượng sạch: Đầu tư hơn 30 tỷ USD vào năng lượng mặt trời và gió, mục tiêu đạt 21% tổng công suất điện năng từ nguồn tái tạo vào năm 2030.
- Sản xuất và tiêu dùng bền vững: Áp dụng tiêu chuẩn xanh cho 60% các doanh nghiệp xuất khẩu, đồng thời hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang canh tác không gây xói mòn đất.
- Quản trị môi trường và bảo trợ sinh kế: Tăng ngân sách phòng chống thiên tai lên 15% GDP, triển khai các dự án bảo vệ rừng và hệ sinh thái ven sông.
Đồng thời, công nghệ hiện đại như dữ liệu vệ tinh, radar thời tiết và các mô hình dự báo số trị đang được đẩy mạnh. Theo báo cáo của Cục Khí tượng Thủy văn, độ chính xác dự báo mưa trong 48 giờ đã cải thiện từ 68% lên 82% nhờ tích hợp trí tuệ nhân tạo.
Những cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp và cộng đồng
Việc áp dụng công nghệ dự báo và chuyển đổi xanh không chỉ giảm rủi ro thiên tai mà còn mở ra các cơ hội kinh doanh mới: dịch vụ quản lý rủi ro thời tiết, năng lượng tái tạo, và nông nghiệp thông minh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với rào cản tài chính và thiếu hụt nhân lực chuyên môn.
Để tận dụng lợi thế, các doanh nghiệp nên hợp tác với các viện nghiên cứu, tham gia các chương trình hỗ trợ tài chính của ngân hàng phát triển và tận dụng các gói ưu đãi thuế dành cho dự án xanh.
Kết luận
2026 sẽ là năm quyết định cho khả năng thích ứng của Việt Nam trước biến đổi khí hậu. Khi các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên, việc đồng bộ chiến lược chuyển đổi xanh, nâng cao công nghệ dự báo và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp là yếu tố then chốt để bảo vệ đời sống và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Bạn đã sẵn sàng tham gia vào hành trình xanh của Việt Nam? Hãy chia sẻ ý kiến của mình và theo dõi các bản tin cập nhật để không bỏ lỡ bất kỳ thông tin quan trọng nào.
