Nội dung chính
Chi phí cát-xê ngày càng tăng của các ngôi sao điện ảnh đang làm dấy lên tranh cãi gay gắt trong ngành phim Hàn Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng diễn viên vẫn hưởng thù lao “khủng” dù phim thất bại, kéo theo áp lực tài chính lớn cho nhà sản xuất.
Theo báo cáo “Phân tích hiệu quả sinh lời của phim Hàn Quốc năm 2024” do Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc (KOFIC) công bố, chi phí sản xuất ròng trung bình của một bộ phim thương mại trong năm qua đạt khoảng 9,5 tỷ won (≈ 6,56 triệu USD). Trong đó, tiền lương chiếm tới 43% (≈ 4,13 tỷ won), và thù lao dành cho diễn viên chiếm 1,8 tỷ won (≈ 1,24 triệu USD). Phần còn lại (~2,3 tỷ won) dành cho đội ngũ hậu trường như quay phim, ánh sáng, thiết kế mỹ thuật và dựng phim.
Cát-xê diễn viên ổn định ở mức cao
Dữ liệu KOFIC cho thấy tỷ lệ thù lao diễn viên trên tổng chi phí sản xuất duy trì ở mức 18‑20% trong những năm gần đây: 20% (2019), 19% (2020), 16% (2021), 19% (2022), 18% (2023) và 18% (2024). Sau giai đoạn sụt giảm ngắn hạn do dịch bệnh, mức này đã phục hồi và ổn định, phản ánh xu hướng các dự án lớn vẫn ưu tiên mời diễn viên hạng A để bảo đảm sức hút phòng vé.
Phim “Toàn trí” của Lee Min Ho, Ahn Hyo Seop, Jisoo (BlackPink) bị chê thê thảm, chật vật hòa vốn.
Chiến lược dựa vào ngôi sao có thể tăng cơ hội thành công, nhưng đồng thời làm tăng chi phí đầu tư ban đầu. Khi tác phẩm không đạt kỳ vọng doanh thu, rủi ro tài chính sẽ tăng lên đáng kể.
Một nhà sản xuất chia sẻ: “Giá trị của các ngôi sao đã bị ‘đóng khung’ như giá thị trường do sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty. Nếu cố gắng hạ thù lao, việc mời diễn viên hàng đầu sẽ trở nên rất khó. Không ai muốn phá vỡ mặt bằng chung”.
Trong khi đó, tiền lương của đội ngũ hậu trường gắn trực tiếp với thời gian và điều kiện làm việc, nên gần như không còn dư địa để cắt giảm, khiến mô hình chi tiêu tập trung vào cát-xê ngày càng ăn sâu trong ngành.
Trên các diễn đàn, khán giả bày tỏ bức xúc: “Diễn viên cứ giàu lên dù dự án thất bại”, “Họ chỉ nên nhận thù lao tương xứng với doanh thu phim”, “Lúc nào cũng thuê đi thuê lại các gương mặt quen thuộc, lại than cát-xê cao”.
Doanh thu thu hẹp, rủi ro ngày càng lớn
KOFIC cho biết, trong tổng doanh thu của 37 phim thương mại Hàn Quốc ra rạp năm 2024, nguồn thu từ phòng vé chiếm 68%, trong khi doanh thu từ các nền tảng OTT chỉ đạt 3%, giảm mạnh so với thời kỳ dịch bệnh. Giá vé trung bình có xu hướng giảm, lượng khán giả chưa phục hồi hoàn toàn và thị trường rạp chiếu chững lại, làm giảm khả năng sinh lời.
Nhà phê bình Lee Ji Hye nhận định với Etoday: “Ngành phim vẫn bám vào tư duy an toàn bằng cách dựa vào ngôi sao. Nhưng thực tế cách làm đó không còn an toàn nữa. Không có gì đảm bảo rằng chỉ cần có sao lớn là sẽ vượt điểm hòa vốn”.
Theo bà, giảm cát-xê không phải là giải pháp thực tế. “Thù lao là hệ quả chứ không phải nguyên nhân. Vấn đề nằm ở mô hình sản xuất và phân bổ ngân sách. Cần thiết kế lại cách lập dự toán, mô hình chia lợi nhuận và tiêu chí xác định quy mô dự án”.
Chuyên gia đề xuất ngành phim Hàn Quốc đa dạng hoá chiến lược sản xuất: đầu tư mạnh vào kịch bản, đạo diễn mới và gương mặt trẻ, đồng thời mở rộng nguồn thu từ quốc tế và nền tảng số để giảm phụ thuộc vào phòng vé nội địa.
Việc thay đổi thói quen sản xuất đã ăn sâu nhiều năm không phải dễ dàng. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và áp lực lợi nhuận, các nhà đầu tư vẫn ưu tiên lựa chọn an toàn là những cái tên bảo chứng phòng vé.
