Nội dung chính
Nguyễn Thị Quế – Khi sơn mài trở thành ngôn ngữ của cảm xúc
Trong thế giới mỹ thuật Thủ đô, họa sĩ Nguyễn Thị Quế đã khẳng định vị thế của mình bằng những tác phẩm sơn mài vừa thuần khiết vừa lộng lẫy. Sự kết hợp giữa kỹ thuật thâm sâu và tinh thần cầu tiến đã tạo nên một dấu ấn khó phai trong nền nghệ thuật truyền thống Việt Nam.
Chủ đề và phong cách hội họa
Tĩnh vật – Giao thoa giữa hoa truyền thống và đồ gốm cổ
Bà tập trung vào hai mảng chính: tĩnh vật và chân dung phụ nữ, trẻ em. Thay vì theo đuổi xu hướng thời sự, Quế lựa chọn những đề tài gần gũi, giản dị: hoa sen, hoa mẫu đơn, bình gốm Lý‑Trần. Mỗi bức tranh là một cuộc đối thoại tinh tế giữa mỹ cảm tạo hình và lịch sử văn hoá, nơi màu sắc và chất liệu sơn mài được tối giản hoá để “đánh thức” cảm xúc của người xem.
Chân dung và sinh hoạt – Biểu cảm sâu lắng
Trong phần chân dung, Quế không nhắm vào hiện thực khắc nghiệt mà hướng tới cảm xúc nội tâm. Những nhân vật thường xuất hiện trong trạng thái tĩnh lặng, gắn liền với thiên nhiên và không gian sống. Cô mô tả “sắc lam bàng lảng của Sa Pa” hay “tiếng khèn người Mông” để tạo ra âm hưởng thị giác, khiến mỗi bức tranh như một thiền định bằng màu.
Đánh giá của giới chuyên môn
Nhà phê bình Nguyễn Quân nhận xét: “Trong hàng đầu của thể loại tĩnh vật sơn mài ở Việt Nam, Nguyễn Thị Quế là một trường hợp đặc biệt. 40 năm cống hiến, bà tạo ra ít nhưng mỗi tác phẩm đều xuất chúng.” Các nhà nghiên cứu Vũ Huy Thông cũng khẳng định: “Những bức tranh của bà tiếp nối truyền thống ĐH Mỹ thuật Đông Dương, đồng thời mang hơi thở hiện đại, không phụ thuộc vào xu hướng thời đại.”
Hành trình sự nghiệp
Sinh năm 1952 tại Ái Mộ, Hà Nội, Nguyễn Thị Quế theo học từ cấp trung cấp tới Đại học Mỹ thuật Việt Nam, sau đó giảng dạy tại Trường Nghệ thuật Tây Bắc, Cung Thiếu nhi Hà Nội và Đại học Mở. Dù gặp khó khăn về tài chính và vai trò gia đình, bà vẫn kiên trì theo đuổi sơn mài, tham gia nhiều triển lãm trong và ngoài nước, bao gồm “Fuzhou International Lacquer Art Biennial” (2016).
Trong không gian làm việc tại Long Biên, bà bắt đầu mỗi buổi sáng bằng một tách trà, rồi chìm vào thế giới sơn mài. Sự hỗ trợ tinh thần từ chồng – họa sĩ Lý Trực Sơn – đã giúp bà “bỏ bùa” nỗi lo áp lực, thay vào đó là những lời khuyên quý báu về kỹ thuật và triết lý sáng tạo.
Kết luận – Bài học cho thế hệ trẻ
Nguyễn Thị Quế chứng minh rằng đam mê bền bỉ và tinh thần tìm kiếm sự giản dị là chìa khóa để duy trì giá trị truyền thống trong thời đại công nghiệp. Các nghệ sĩ trẻ có thể học hỏi từ cách bà: chọn đề tài gần gũi, tập trung vào chất liệu, và để cảm xúc dẫn dắt mỗi nét cọ.
Bạn có muốn khám phá thêm những câu chuyện nghệ thuật sâu sắc? Hãy theo dõi chúng tôi để không bỏ lỡ những bài viết tiếp theo.
